İasos

28.05.2008

Milas´ın 30 km güneybatısında, Güllük bucak merkezinin karşısındaki Kıyıkışlacık (Asınkurin) Köyü´nde bulunan antik kent.

Araştırmalar yöredeki yerleşimin MÖ 3 binin sonuna değin uzandığını gösterdi. Ancak antik kayıtlarda MÖ 5. yy'a değin İasos'un adı geçmez. Diğer Karia ve İon kentleri gibi Attika-Delos Deniz Birliği'ne üye olan yerleşme, Sparta-Atina arasındaki çatışmada Atina yandaşı olduğu için zarar gördü. MÖ 394'teki Atina zaferinden sonra bazı Ege kentleri, Atina-Sparta ve Persler'e karşı bağımsız bir birlik kurdular. Bu birliğin üyeleri arasında, Karia kenti İasos da vardı. MÖ 387'deki Kral Barışı'yla Pers egemenliği pekiştirilirken birlik de sonra erdi. Büyük İskender'in Persler'i Anadolu'dan atmasıyla birlikte Roma dönemine değin çeşitli hanedanların eline geçti.

İasosPtolemaios I, MÖ 4. yy'ın sonu ile 3. yy'ın başı arasında güneybatı Anadolu'yu denetimi altında tuttu. MÖ 2. yy'ın sonunda Seleukos yönetimi, MÖ 190'da Rodos egemenliği birbirini izledi. Mithridates Savaşları sırasında Pontus Krallığı'nın yanında yer alması, Romalı Komutan Sulla'nın desteğindeki korsanlarca yağma edilerek cezalandırılmasıyla sonuçlandı. İmparatorluk döneminde Asia Eyaleti'nin gümrük kapılarından biriydi. Hıristiyanlık'ın başlangıcında Aphrodisias Metropoliti'ne bağlı piskoposluktu.

Kentin bulunduğu bölümü çeviren surlar dışında, karada "büyük sur" denilen, bölge savunması için yapılan ikinci bir sur vardır. Girintili çıkıntılı yapılarak savunması kolaylaştırılan sur, çıkma kulelerle korunmaktaydı. Kentin yarımada üzerindeki bölümünde, en yüksek kesimde yer alan tek savunma yapısı, Ortaçağ'a tarihlenen kaledir. Yarımada ile kara arasındaki, uzunluğu yaklaşık 850 m'yi bulan liman, 50 m aralıkla iki dalgakıranla kapatılmıştı. Kuzeydoğudaki Bizans kemerli kapıdan geçildiğinde, daha önce kentin nekropolü olan Roma agorasına gelinir. Kuzeydoğudaki Helenistik tiyatro Romalılarca onarılarak kullanıldı. Yapı yıkıktır. Tiyatronun güneyinde MÖ 5. yy'a tarihlenen bir duvar ile evlerle çevrili bir sokak ortaya çıkarıldı.

Kuzeydoğudaki Zeus kutsal alanının MÖ 5. yy'da yapıldığı ve Helenistik dönemde genişletildiği bilinmektedir. Bu alanda, MS 5. yy'da yapılmış Doğu Bazilikası'nm sütunları ve kemerleri görülebilir. Yarımadanın güney ucunda, Demeter ve Kore'ye adanmış tapınağın kalıntıları vardır. Zeus Tapınağı yakınında, fresk ve mozaikleriyle dikkati çeken Roma evi görülebilir. Karia tipi gömütler ile Roma dönemine tarihlenen anıt mezarlar, karada yoğunlaşmış durumdadır.


Tags: iasos milas Güllük İasos